Infino rien - apologetiek van pascal

Disponible uniquement sur Etudier
  • Pages : 91 (22501 mots )
  • Téléchargement(s) : 0
  • Publié le : 19 juillet 2010
Lire le document complet
Aperçu du document
Infini Rien :
Pascals Apologetiek van het Hart

Wedden is leven in de antichambre van de eeuwigheid
(Jacques Attali)

Abstract : Het tekstfragment van Pascal dat met 'Infini rien' begint, wordt dikwijls onterecht als 'De weddenschap van Pascal' betiteld. In deze verhandeling wordt aangetoond dat het tekstfragment meer inhoudt dan een weddenschap. We vinden er de basis in terug van deapologie die Pascal wilde opzetten.
In het tekstfragment zijn duidelijk drie delen te onderscheiden. In het eerste gedeelte toont Pascal aan dat de rede niet in staat is om God te kennen : enkel in het geloof vinden we de bevestiging van het bestaan van God, wiens eigenschappen we trouwens niet kunnen kennen. Hoe echter tot geloof te komen? Om de onverschillige libertijn tot wie Pascal zich richtte overtuigen, gebruikt hij het beeld van een weddenschap over het bestaan van God. Eerst en vooral moet deze libertijn, uit zijn onverschilligheid ten aanzien van het geloof gehaald worden : geen keuze maken over het bestaan van God is toch een keuze maken, namelijk dat God niet is. Eenmaal aangetoond dat er moet gekozen worden, maakt Pascal via de vergelijking met de weddenschap duidelijkwelke de beste keuze dan wel is. Toch blijkt de libertijn, ondanks de redelijkheid van de opgezette argumentatie, nog niet te kunnen geloven. Dat is de aanleiding voor Pascal om in het derde deel een morele omslag te maken : de rede heeft gefaald en de wil moet het overnemen. Het zijn de passies die de mens verhinderen om te geloven; de gewoonte zal de mens helpen deze passies te overwinnen.
Deonderschikking van de rede aan het hart (synoniem voor de wil) en de rol van de gewoonte zijn twee cruciale aspecten in de godsdienstfilosofie van Pascal en dit kreeg in deze verhandeling dan ook speciale aandacht. Tevens wordt aangetoond dat Pascal zich niet enkel tot de onverschillige libertijn richt, maar dat het ook om een innerlijke dialoog van de gelovige gaat die toch nog in onzekere zekerheidverkeert. Er wordt ook kort ingegaan op Pascals voorgangers die het beeld van de weddenschap gebruikten en op enkele reacties op deze tekst van Pascal; tenslotte is er een korte beschouwing over de literaire en retorische kracht die van dit tekstfragment uitgaat.

Inleiding
"« Le Pari de Pascal » c'est d'abord deux morceaux de papier, l'un de 24 centimètres sur 19 et l'autre, de 23,5 sur 20,5,sans trous d'enfilure et, par consequent, n'ayant pas fait partie d'une liasse, mais avec des traces de pliure signifiant « qu'ils ont éte portés longtemps dans la poche d'un habit ». La surface des quatre pages est entièrement remplie. L'écriture est de la main de Pascal; elle va dans tout les sens; on a tourné et retourné les feuilles de manière à utiliser le moindre blanc. « Un brouillongriffonné à la diable, à peine lisible par endroits, haché, désordonné, surchargé de ratures, de corrections et de reprises … ». Telle est bien l'impression que donne ce manuscrit." Zo begint Gouhier het hoofdstuk 'Le pari de Pascal' in zijn boek over het Franse genie. Bij deze eerste kennismaking vragen we ons meteen af waarom het manuscript niet was ingebonden in een bundel zoals de meeste andere.Had Pascal het nog niet ondergebracht in de indeling van zijn apologie die hij wou schrijven of was hij helemaal niet van plan om het in de apologie op te nemen? Dat het manuscript geplooid is, geeft aan dat Pascal het gedurende zekere tijd bij zich heeft gedragen. Hoe lang en waarom? Hoe belangrijk was deze tekst voor Pascal? Het tekstfragment staat ook vol met verwijzingen en herhalingen en isongeordend. In de kantlijnen, bovenaan en onderaan waar er plaats is, staan apart korte tekstfragmenten : waren het losse ideeën die afzonderlijk verder dienden uitgewerkt te worden of wilde Pascal ze in de tekst opnemen? We zullen wel nooit weten wat Pascals werkelijke bedoeling was met dit tekstfragment en we moeten het daarom met een zo ruim mogelijke blik bekijken. Jean Steinman vat goed...
tracking img