Sciences

Disponible uniquement sur Etudier
  • Pages : 43 (10730 mots )
  • Téléchargement(s) : 0
  • Publié le : 10 avril 2011
Lire le document complet
Aperçu du document
Elżbieta Hornowska

Instytut Psychologii Uniwersytetu im. Adama
Mickiewicza w Poznaniu

Władysław Jacek Paluchowski
Instytut Psychologii we Wrocławiu
Katedra Nauk Ekonomicznych UAM w Poznaniu

Rozwój zawodowy - podstawowe założenia

Wprowadzenie

Jeszcze do końca lat '60 praca traktowana była w psychologii raczej jako problem techniczny (tj. statystyczno – psychometryczno -inżynieryjny), niż psychologiczny. Przedmiotem analiz był "zawód", "praca" - a jednostkę widziano jedynie jako źródło informacji o nich. Dotyczyło to także problemów wyboru zawodu i determinant zawodowego sukcesu. Dziś, zamiast klasycznego terminu "psychologia zawodów" (psychology of occupations), w powszechnym użyciu jest termin "psychologia kariery" (psychology of careers lub - ang.- career);wyjaśniając zachowania ludzkie używa się takich terminów, jak dojrzałość zawodowa (vocational maturity) i kierowanie karierą (career development, career education, career guidance); zmienił się sposób i metody diagnozowania (Phillips, Pazienza 1988). Jakie były przyczyny zmiany sposobu ujmowania problematyki pracy? Jakie są konsekwencje tej zmiany?
Początkiem zmian podejścia do problematyki pracyludzkiej była chęć powiązania osiągnięć zmieniającej się wówczas psychologu rozwoju człowieka (por. np. Paluchowski, Hornowska 1988) i odrzucenie (wywodzącej się z psychologii różnic indywidualnych) pasywnej koncepcji dopasowywania umiejętności, postaw i zainteresowań aktualnych i przyszłych pracowników do istniejących wymagań zawodowych (Osipov 1987). Poprzednio - zgodnie z metodologiąklasycznego ujęcia - problem przewidywania wyboru określonego zawodu czy sukcesu w nim rozwiązywano, badając albo umiejętności, postawy i zainteresowania przed podjęciem pracy i obserwując ich związek z pozycją osiąganą jakiś czas potem, albo też badając cechy jednostek osiągających sukces w danym zawodzie i zakładając, że cechy te pozwolą wybrać te osoby, które pracować będą najlepiej. Przy takim podejściuwszelkie etapy pośrednie jak i wszystko to, co dzieje się potem nie miało znaczenia: kiedy już dokona się wyboru, kiedy powiąże się jednostkę o określonych cechach i zawód, to związek ten będzie dozgonnie szczęśliwy.
Zmiany były też wynikiem nacisku praktyki psychologicznej - wyniki klasycznego poradnictwa zawodowego nie były zadawalające, a teoretyczne dokonania "psychologii zawodów" niedostarczały dobrze rokujących rozwiązań. Krytykowano podejmowanie decyzji w imieniu i zamiast jednostek - opowiadano się za profesjonalnym wsparciem w ich samodzielnym podejmowaniu. Zwracano uwagę, że jednorazową decyzję w określonym momencie życia należy zastąpić wiedzą, pozwalającą jednostkom na serię indywidualnych decyzji, dotyczących procesu własnego rozwoju i tworzenia indywidualnego obszarukompetencji, zarówno osobistych, jak i zawodowych (career development).
Wykorzystanie możliwości współczesnych teorii rozwoju (Osipov 1990) pozwalało na optymalne udzielanie pomocy, adekwatnie do fazy rozwojowej, w jakiej znajduje się jednostka. Wynikała z nich nie tylko możliwość, ale i konieczność udzielania pomocy też ludziom dorosłym w ważnych, decyzyjnych punktach rozwoju ich karieryżyciowej.
Zwrócenie uwagi na to, że rozwój człowieka ma miejsce w ciągu całego jego życia spowodował, że badacze poddali analizie funkcjonowanie ludzi w obszarze pracy. Jednym z efektów tego zainteresowania jest podsumowująca różne badania i poglądy propozycja Clarke'a Carney'a z Uniwersytetu Stanowego w Ohio i Cindy Wells (Carney, Wells 1987, str. 57-64), prezentująca drogę zawodowegorozwoju.
W okresie wczesnej dorosłości (lata 20-30) ludzie stają wobec konfliktu między pragnieniem stabilności i chęcią odkrywania świata. Jest to wiek, w którym większość ludzi stara się ułożyć sobie życie na swój własny sposób i przestać być zależnymi od ich rodziców (przy braku pełnej niezależności finansowej). Niektórzy - rozwiązując ten konflikt - dalej eksperymentują, podejmując...
tracking img